Βελανιδιά η ήμερη (Quercus ithaburensis subsp. macrolepis)
H Βελανιδιά η ήμερη είναι κοινή βελανιδιά στην χώρα μας συνώνυμη με τις βελανιδιές Q. aegilops macrolepis. Q. graeca. και Q. macrolepis. Φυλλοβόλο μακρόβιο και επιβλητικό δένδρο. Ευδοκιμεί σε θερμό και ξηρό περιβάλλον και βρίσκεται στις περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου σε πεδινές τοποθεσίες, καθώς και στους πρόποδες των βουνών, από 0-500μ υψόμετρο. Το ξύλο της είναι βαρύ και πολύ σκληρό. Γνώριμη η παρουσία της στις Κυκλάδες, την Λέσβο, στις βόρειες Σποράδες, την Κρήτη, την Αττική, την Ρόδο, την Θεσσαλία και Βοιωτία. Συναντάται σε συστάδες λίγων δένδρων ή και ως μοναχικό δένδρο.
- Μέγεθος : φτάνει τα 25 m μέγιστο ύψος. Συνήθως έχει διαστάσεις 15Χ13 m..
- Φύλλωμα: Φύλλα κομψά οδοντωτά, δερματώδη, ωοειδή με οξείες παρυφές και χνουδωτά, ενώ αναδύονται πυκνά αρχικά γκρίζα που εξελίσσονται σε γυαλιστερό σκούρο πράσινο έως γκριζοπράσινο στην επάνω επιφάνεια, δημιουργώντας ένα μπλε γκρι εφέ με κιτρινωπές ανταύγειες. Κόμη συχνά ακανόνιστη.
- Άνθη : Είναι μονόοικο δένδρο με άρρενα άνθη κιυτρινοπράσινους ίουλους, και θήλεα άνθη σε ταξιανθίες σταχυόμορφες και επικονιάζεται από τον άνεμο. Το κύπελλο του καρπού φέρει πυκνά αγκαθωτά λέπια, ενώ ωριμάζει κάθε 2 χρόνια. Υπάρχουν και άκαρπα δέντρα εξ’ αιτίας κακής ανθοφορίας.
- Θέση : προτιμά ηλιόλουστες θέσεις. Αναπτύσσεται και σε ημισκερά σημεία.
- Πότισμα: δέχεται μέτρια ποτίσματα μέχρι να μεγαλώσει και να εγκατασταθεί. Προτιμά έδαφος με υγρασία αλλά με καλή στράγγιση.
- Έδαφος: Δεν περιορίζεται από την οξύτητα του εδάφους η οποία με pH 6,0-7,8 είναι ίσως η πιο ευνοϊκή για το φυτό, αλλά προτιμά κυρίως τα ασβεστούχα εδάφη.
- Ανθεκτικότητα: Ζώνες ανθεκτικότητας (USDA/ΕΕ) 6-9. Αναπτύσσεται καλύτερα σε περιοχές με ελάχιστη θερμοκρασία 0°C και μέγιστες του 34-45°C. Ανθεκτική μέχρι τους -23°C. Ανθεκτικό στον μύκητα Armillaria που προκαλεί μελιτώματα.
- Συντήρηση/φροντίδα: σπάνια κλαδεύεται, απλά αφαιρούνται ανεπιθύμητα τμήματα. Δεν ανέχεται οχλήσεις του ριζικού συστήματος (δύσκολες έως απαγορευτικές οι μεταφυτεύσεις).
- Κατάλληλο: για πάρκα, σε αστικό χώρο, και στην αγροδασοπονία με την προϋπόθεση ότι του παρέχεται ευρυχωρία. Φυτεύεται μέχρι και σε παραθαλάσσιες τοποθεσίες, αλλά όχι εκτεθειμένο σε αλμυρό αέρα. Από τα κύπελλα των καρπών βγαίνει εκχύλισμα που είναι χρήσιμο στη βαφική και την βυρσοδεψία. Ο καρπός είναι κυπελλοφόρος και μονόσπερμος και το βελανίδι χαρακτηρίζεται από υψηλή διατροφική αξία (παραγωγή αλεύρου).
