Βανίλιες (Prunus sativa)
Οι Βανίλιες είναι μια μεγάλη κατηγορία πυρηνόκατπων φυλλοβόλων δένδρων. Στη χώρα μας όλες μαζί οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι 4-5 με διάφορες ονομασίες, που καταναλώνονται κυρίως νωπές. Πρόκειται ουσιαστικά για μεγαλόκαρπες δαμασκηνιές, κυρίως κοκκινόσαρκες, με στρόγγυλο καρπό αλλά και κιτρινόσαρκες (Santa rosa, Black diamond, κ.ά.). Ο καρπός της βανίλιας έχει μεγάλο μέγεθος και σχήμα σφαιρικό. Ο φλοιός έχει χρώμα σκούρο κόκκινο έως κοκκινόμαυρι και ορατά στίγματα. Η σάρκα είναι τρυφερή, ζουμερή και ευχάριστης γεύσης και αρωματική ενώ ωριμάζει στα μέσα του καλοκαιριού. Η σφαιρικότητα του καρπού και η χρήση της βανίλιας την διαφοροποιεί από τα δαμάσκηνα που έχουν ίδια χρώματα αλλά διαφορετική γεύση και σχήμα ενώ καταναλώνονται κυρίως αποξηραμένα και σε κομπόστες. Η Βανίλια είναι υποείδος της δαμασκηνιάς (Prunus sativa).
- Μέγεθος : τα δένδρα βανίλιας κυμαίνονται σε ύψος ανάπτυξης στα 6-12 μέτρα, χωρίς να κλαδευτούν.
- Φύλλωμα: Φύλλα πράσινα ωοειδή προς λογχοειδή, ελαφρώς κυρτά, με παραλλαγές των βασικών σχημάτων αναλόγως της ποικιλίας.
- Άνθη : Ανθίζουν νωρίς την άνοιξη, και σε μια καλή χρονιά, περίπου το 50% των λουλουδιών θα γονιμοποιηθούν και θα γίνουν καρπός. Άνθη λευκά, ροζ και ροδοκόκκινα αναλόγως της ποικιλίας με καρπούς σαρκώδεις στρόγγυλους μεγάλους ή μεσαίους σε χρώματα μπλε-μαύρο, κόκκινο-μαύρο, μπλε σκούρο, κίτρινου, ή πράσινου
- Θέση : Πολλές ποικιλίες βανίλιας καλλιεργούνται στην ζώνη της “ροδακινιάς”.Προτιμούν ηλιόλουστες θέσεις στις οποίες καρποφορούν πλουσιότερα και γευστικότερα.
- Πότισμα: δέχονται ποτίσματα κανονικά για να καρποφορήσουν αναλόγως την περιοχή και τις βροχοπτώσεις, αλλά χωρίς υπερβολές.
- Έδαφος: Ευδοκιμούν σε μεγάλη ποικιλία εδαφών ακόμη και σε ύφυγρα εδάφη τον χειμώνα, ελαφρώς όξινα έως ελαφρώς αλκαλικά, με pH 6,1-7,5, με καλή στράγγιση.
- Ανθεκτικότητα: Μπορούν να καλλιεργηθούν στις Ζώνες ανθεκτικότητας 4-9 αναλόγως της ποικιλίας, απαιτώντας πολύ χαμηλές θερμοκρασίες τον χειμώνα (όχι χαμηλότερες των -6°C και 3°C κατά την αναπαραγωγή. Δεν αρέσκονται στους παγερούς ανέμους. Η πολλή υγρασία και η σκίαση ευνοούν την προσβολή από τον μύκητα Monilia. Οι υψηλές θερμοκρασίες >35°C προκαλούν ζημιές στον καρπό. Περιστασιακά είναι εκτεθειμένα δένδρα στις κοινές ασθένειες και στα παράσιτα των πυρηνοκάρπων.
- Συντήρηση/φροντίδα: Δένδρα γνωστά και με τα ονόματα βανίλιες, κορόμηλα, κ.α. τα οποία καλλιεργούνται σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου και στη χώρα μας, με διαφορετικές απαιτήσεις το καθένα σε κλάδεμα σχήματος και καρποφορίας, σε πρακτικές φυτοπροστασίας και κλιματικές συνθήκες. Σε περίπτωση προσβολών συνιστάται η συμβολή Γεωπόνου.
- Κατάλληλο: Παραμένουν δημοφιλή και ως καλλωπιστικά της αυλής και του κήπου, για την σκιά τους, την εντυπωσιακή ανθοφορία και τον καρπό τους.
