Τάξος κυλινδροειδής (Taxus baccata “Fastigiata”)
Ο κυλινδρόμορφος τάξος ή ίταμος, είναι ένα όρθιο κωλωνοειδές, αειθαλές καλλωπιστικό δέντρο ή μεγάλος ευθυτενής θάμνος, με καταγωγή από την Ευρώπη και τη δυτική Ασία. Περίφημος για το πλούσιο φύλλωμά του, σε σκούρο πράσινο χρώμα και γυαλιστερή όψη, παραμένει διακοσμητικός όλη τη διάρκεια της χρονιάς, έχοντας τη μορφή ψηλού και μακρόστενου θάμνου. Φυτό κατάλληλο για ποικίλες χρήσεις και παρόλο που τα μικροσκοπικά του άνθη είναι περνούν απαρατήρητα, οι κόκκινοι και σαρκώδεις καρποί του (ράγες), κλέβουν την παράσταση το φθινόπωρο.
- Μέγεθος : Σε ύψος συνήθως φτάνει τα 8 με 12 μέτρα, ενώ το πλάτος του μπορεί κυμανθεί μεταξύ των 2,5 και 4 μέτρων. Η ανάπτυξη του φυτού πραγματοποιείται μέσα σε ένα διάστημα από 20 έως 50 χρόνια. Γενικά πρόκειται για αργής ανάπτυξης φυτό.
- Φύλλωμα : Αναπτύσσει πυκνά αειθαλή φύλλα, που ομοιάζουν με λεπτές σκούρες πράσινες βελονίτσες με δερματώδη υφή, στοιχίζονται σε σειρές πάνω σε φρέσκες τούφες δίνοντάς του μια πλούσια ελκυστική εμφάνιση. Κατά τα πρώτα χρόνια της ανάπτυξής του, όλο το φύλλωμα προσφέρει μια όρθια κυλινδρική εμφάνιση κόμης που είναι και αυτή που καθορίζει κάποιες ιδιαίτερες χρήσεις στην Αρχιτεκτονική του τοπίου, ενώ όσο τα χρόνια περνούν, σταδιακά γίνεται πιο φαρδύ και ακανόνιστο σαν σχήμα, με την κόμη να παρουσιάζει παράλληλες υποδιαιρέσεις..
- Άνθη : με μικρά κίτρινα άνθη που εμφανίζονται την άνοιξη, τόσο στα θηλυκά όσο και στα αρσενικά φυτά, συνήθως περνούν απαρατήρητα. Μετά τη γονιμοποίησή τους, τα θηλυκά άνθη δίνουν τη θέση τους σε ελκυστικούς σαρκώδεις καρπούς ράγες, που ωριμάζουν μέσα στο φθινόπωρο αποκτώντας ένα υπέροχο και λαμπερό κοκκινωπό χρώμα που κάνει το φυτό ακόμα πιο καλλωπιστικό.
- Θέση : Αναπτύσσεται σε θέσεις ηλιόλουστες ή σε ημισκιά, αλλά μπορεί να ευδοκιμήσει ακόμα και σε έντονη σκίαση.
- Πότισμα : Δέχεται μέτριο πότισμα, ιδίως στην περίοδο που αναπτύσσεται, αλλά και όσο επικρατούν ζεστές και ξηρές συνθήκες.
- Έδαφος : Προτιμά όξινα και αλκαλικά, οργανικά και ύφυγρα εδάφη, αλλά καλά στραγγιζόμενα. Ευδοκιμεί σε όξινα έως και ελαφρώς αλκαλικά εδάφη με οξύτητες pH 4,5-7,5.
- Ανθεκτικότητα : Ζώνες ανθεκτικότηος USDA/EE οι 5-9. Είναι φυτό ανθεκτικό στις χαμηλές θερμοκρασίες έως και τους -27°C και ταυτόχρονα μπορεί να αντέξει και την έντονη σκίαση. Ακόμη έχει καλή αντοχή στον άνεμο αλλά και τις συνθήκες αστικής ρύπανσης. Ο μεγάλος εχθρός του κυλινδρόσχημου τάξου και όλων των τάξων είναι το κακώς στραγγιζόμενο έδαφος. H τοξικότητα του δέντρου παρέχει προστασία από τα παράσιτα, περιστασιακά προσβάλλεται από μυκητιάσεις (Cryptocline taxicola).
- Συντήρηση/ Φροντίδα : Δεν χρειάζεται τακτικό κλάδεμα αλλά μπορεί να κλαδεύεται ή και να κουρεύεται ελαφρά, ώστε να διατηρηθεί το σχήμα του, όποτε γίνεται απαραίτητο. Περιοδικά απαραίτητος ο καθαρισμός της κόμης από νεκρά κλαδιά, σπασμένα, ξερά ή προσβεβλημένα.
- Είναι κατάλληλος για : φυτικούς φράκτες και χωρίσματα αλλά και σαν κεντρικό φυτό αναφοράς και “οπτικά κυρίαρχο” στον χώρο, για φυτεύσεις εκατέρωθεν εισόδων και διαδρόμων, σε μοναχικές παρουσίες ή μαζί με άλλα χαμηλότερες φυτοσυνθέσεις διαφορετικής υφής και χρωμάτων, σε κήπους χαμηλής συντήρησης ή και κήπους με αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, παραδοσιακούς και ιστορικούς.
